Content
Odkrycie malowideł w Faras stało się światową sensacją, jednym z najważniejszych dokonań kampanii nubijskiej. Cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry pozwala po raz pierwszy „wejść” do nubijskiej świątyni. Tutaj znajdują się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni. Tymczasem freski z Faras znajdujące się w warszawskim muzeum są jednym z największych skarbów przechowywanych w polskich muzeach.
Najbardziej niepokorny rolnik w Polsce? Wszystkie stany wojenne Tadeusza Szymańczaka
Nadproże i dwa malowidła – wizerunek Archanioła Michała oraz świętego arcybiskupa. W depozycie w Muzeum Luwru znajduje się kilka zabytków z Faras, będących własnością Muzeum Narodowego w Warszawie. W galerii prezentowane są również wyroby ceramiki koptyjskiej.
W moim rodzinnym domu wisiały reprodukcje malowideł z Faras. Oprócz katedry w Faras odkopano także stary klasztor, pałac biskupów, ruiny pałacu królewskiego, domy mieszkalne i pomieszczenia gospodarcze. W internecie uruchomiono stronę „Faras 3D”, która ma w nowoczesnej formie prezentować jedno z najważniejszych odkryć polskich archeologów, czyli katedrę z Faras w północnym Sudanie.
- Uznano, że najlepszym sposobem wytłumaczenia, czym jest muzeum, będzie wspólne działanie powołujące do życia nowe muzeum.
- Nubia została odcięta od świata chrześcijańskiego, a nowi sąsiedzi szybko podjęli wyprawy wojenne.
- Urzeka ich atmosfera nawiązująca do wnętrza katedry i podkreślająca nastrój oprawa muzyczna, a przede wszystkim same malowidła i spokój emanujący z postaci świętych i archaniołów.
- Pierwsza partia znalezisk została przywieziona do Warszawy w 1962 roku.
- Konserwacja i restauracja malowideł ściennych z Faras
Opis wizerunku świętej
Sala mieszcząca główną ekspozycję malowideł ściennych ma hierarchiczny, kierunkowy charakter. Jak piszą twórcy projektu przebudowy Galerii, w pracy nad projektem nowej aranżacji starano się uzyskać nastrój charakterystyczny dla historycznego wnętrza sakralnego, jednak bez dosłownych odniesień do architektury katedry w Faras. 17 października 2014 roku Galeria Faras została otwarta na nowo po przebudowie i dokonaniu nowej aranżacji. Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie została udostępniona zwiedzającym w 1972 roku. Od czasu ratunkowej Kampanii Nubijskiej wzrosło zainteresowanie naukowców Sudanem i jego dawnymi kulturami.
Drugi wizerunek świętej Anny w katedrze w Faras
Dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej zobaczymy prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek w sposób pozwalający zrozumieć pierwotne rozmieszczenie malowideł, którymi na przestrzeni wieków pokrywano ściany kościoła. Prezentowana w https://faras3d.pl/ ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D (projekt FARAS 3D) pozwoli nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni. W części sali zaprojektowanej tak, by oddawała nastrój panujący w historycznym wnętrzu sakralnym, znajdują się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni.
Jednemu z najbardziej spektakularnych odkryć polskiej archeologii śródziemnomorskiej – słynnej średniowiecznej katedry z Faras przebadanej pół wieku temu w Sudanie, poświęcona jest uruchomiona właśnie strona internetowa. XX wieku w ramach międzynarodowej akcji ratunkowej UNESCO. Jedno ze słów inskrypcji wyrażono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowidła, spotykanym także w malarstwie bizantyjskim.
Multimedialna wystawa muzeum
W ciągu roku od zakończenia konserwacji malowidła restaurowane przez zespół Hanny Jędrzejewskiej znajdowały się w bardzo różnych warunkach klimatycznych i dobrze te wszystkie zmiany wytrzymały. Na licu najmłodszego z malowideł zastosowano również specjalne kompresy odwoskowujące z trójchloroetylenu. Płyty perforowane pokrywano merlą, zarówno wokół obrysu malowidła jak i po bokach drewnianego pudła.
Dzięki pracom badawczym prowadzonym na terenie starożytnego ośrodka miejskiego Faras w pobliżu granicy sudańsko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII wieku. W głównej sali węższego, wschodniego traktu galerii przestrzeń uporządkowana została poprzez obustronne wprowadzenie na jej dłuższych ścianach rytmu płytkich arkad. Prezentowane w Muzeum Narodowym w Warszawie malowidła to unikatowa w skali światowej kolekcja chrześcijańskiej sztuki średniowiecznej z terenów Afryki. Nie spodziewał się odkryć katedry chrześcijańskiej – tłumaczyła dr Magdalena Łaptaś, która zajmuje się dziełami sztuki z Katedry w Faras.
Przywiezione do Polski malowidła były prezentowane w warszawskim muzeum od 1972 roku, w galerii praktycznie niezmienianej do 2011 roku, kiedy podjęto decyzję o jej przebudowie. Nekropolę biskupów, stele fundacyjne katedry, pałacu eparchów, kościoła na południowym stoku oraz następne malowidła – Archanioła Michała z mieczem i św. Obejrzy zrekonstruowane w 3D wnętrze kościoła ze wszystkimi malowidłami, również tymi, które obecnie znajdują się w muzeum w Chartumie. 67 przedstawień malarskich, a także wiele innych dzieł faraskich znajdujących się w MNW, stanowi dziś największy i najcenniejszy zespół zabytków archeologicznych pochodzących z wykopalisk prowadzonych za granicą, jaki udało się pozyskać do polskich zbiorów muzealnych. Tam też będzie można uzyskać szczegółowe informacje na temat Nubii, katedry, malowideł ściennych i ich ikonografii, polskich wykopalisk w Faras itp. W VII wieku w Faras, noszącym wówczas nazwę Pachoras, wzniesiona została pierwsza katedra, prawdopodobnie w tym samym miejscu, w którym w VIII wieku stanął kościół odkryty przez polskich archeologów uczestniczących w Kampanii Nubijskiej.
Po oczyszczeniu lica ustalono barwę i fakturę tła poszczególnych malowideł. Natomiast ze względu na bardzo wysoką wartość dokumentacyjną zabytków nie przeprowadzono żadnych uzupełnień barwnych. Braki w powierzchni lica uzupełniono ziarnistą zaprawą o neutralnym tonie dopasowanym do barw każdego z malowideł.
Zostały udostępnione publiczności w Muzeum Narodowym w Warszawie wraz z elementami dekoracji architektonicznej katedry oraz innych kościołów i budowli z Faras. Połowa pojechała do muzeum w Chartumie, połowa do Polski. Katedra, którą odkryli Polacy pochodziła z połowy VII w., a świetnie zachowane ścienne malowidła nazwano cudem z Faras. Nubia pozostała w izolacji aż do XIII w., kiedy to także poddała się islamizacji. Polegała ona na harmonijnym łączeniu badań archeologicznych z pracami konserwatorskimi i ratowaniem zabytków. Władze Egiptu i Sudanu wystosowały do UNESCO apel o międzynarodową pomoc w ratowaniu zabytków Nubii.